شبکيه (Retina)

0
2495
شبکیه

شبکیه چیست؟

شبکیه داخلی‌ترین لایه چشم و بسیار نازک است که ۷۵٪ مساحت کره چشم را می‌پوشاند، شبکیه در داخل بخش خلفی کره چشم قرار گرفته است.

بافت شبکیه شامل سلول‌های گیرنده نور، نورون‌ها و تعداد فراوانی مویرگ خونی می‌باشد.

نقش کلیدی شبکیه در فرآیند بینایی

شبکیه لایه ای حساس به نور را که جریان الکترومغناطیسی نور را به پیام عصبی تبدیل کرده و آن را از طریق عصب بینایی به لب پس‌سری منتقل می کند و مغز می تواند عمل دیدن را انجام دهد، بنابراین شبکیه یک نقش کلیدی در فرآیند بینایی دارد.

نقطه کور و لکه زرد در شبکیه

جایی را که عصب بینایی از شبکیه خارج می‌شود نقطه کور می‌گویند.

لکه زرد بخش دیگری از شبکیه‌است که در امتداد محور نوری کره چشم قرار دارد و در دقت و تیزبینی چشم نقش دارد.

 

لایه-های-شبکیه

 

شبکیه چند لایه دارد؟

در شبکیه ۵ لایه نورون تمایزیافته وجود دارد که از داخل به خارج به ترتیب عبارت اند از:

۱- سلول‌های عقده‌ای یا گانگلیونی:

آکسون‌های این سلول ها امتداد یافته و عصب بینایی را تشکیل می‌دهند، نور پس از عبور از عدسی و زجاجیه، از طریق سلول‌های عقده‌ای به شبکیه وارد می شود.

۲- سلول‌های آماکرین:

نورون‌های رابط میان سلول‌های دوقطبی و سلول‌های عقده‌ای هستند.

۳- سلول‌های دوقطبی
۴- سلول‌های افقی:

نورون‌های رابط میان سلول‌های گیرنده نور و سلول‌های دوقطبی هستند.

۵- سلول‌های گیرنده نور:

سلول‌های گیرنده نور ۲ نوع می‌باشند، سلول‌های مخروطی و سلول‌های استوانه‌ای.

سلول‌های مخروطی:

این سلول ها به نورهای شدید پاسخ می‌دهند و برای تشخیص و دیدن رنگ‌ها در نور روز به مغز کمک می کنند.

سلول‌های استوانه‌ای:

سلول‌های استوانه‌ای برای دید در شب و تاریکی هستند و در نور کم عمل می‌کنند که باعث می شوند فرد در تاریکی بتواند ببیند.

مراحل عبور نور از لایه های شبکیه تا رسیدن به مغز:

نور از طریق سلول‌های عقده‌ای به شبکیه وارد شده و بعد از پشت سر گذاشتن سایر لایه‌های شبکیه، سرانجام به سلول‌های گیرنده نور می‌رسد.

این سلول‌ها جریان نور را به پیام عصبی تبدیل کرده و آن را از طریق سلول‌های افقی به سلول‌های دوقطبی منتقل می‌کنند. به این ترتیب، پیام عصبی از سلول‌های عقده‌ای به عصب بینایی منتقل شده و به مغز می‌رود.

تغذیه پرده شبکیه

پرده شبکیه بیشتر اکسیژن و مواد مصرفی خود را از لایه عروقی مشیمیه دریافت می کند که دور تا دور شبکیه را احاطه کرده است.

نکروز و جدا شدگی پرده شبکیه

در صورتی که به علت کمبود اکسیژن یا مواد غذایی ارتباط بین شبکیه و مشیمیه قطع شود، در عملکرد شبکیه اختلال ایجاد می شود و بینایی فرد دچار مشکل خواهد شد و در صورت ادامه این روند بافت های شبکیه به تدریج از بین می روند که اصطلاحاً به آن نکروز (یک وضعیت غیر قابل برگشت) می گویند و موجب جدا شدگی پرده شبکیه می شود.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

nineteen − sixteen =