شیوه جدید آزمایش خون ساده برای کشف و تشخیص سریع سرطان

0
684
سلول-سرطان

تحولات جدید در درمان سرطان

سرطان؛ بسیاری از ما، خانواده، دوست یا عزیزی را به سبب این بیماری وحشتناک از دست داده ایم. می دانم بین شما حاضران کسانی هستند که به این بیماری فایق آمده اند و یا در حال حاضر با آن دست و پنجه نرم می کنند.

در حالی که این کلمه باعث احساس غم و اندوه و ترس می شود با شما همدردی می کنم، من از جدیدترین تحقیقات سرطان خبر خوشی برای شما دارم. واقعیت این است که ما در جنگ با سرطان داریم به پیروزی دست می یابیم در واقع درنقطه تلاقی سه تا از هیجان انگیز ترین تحولات تحقیقات سرطان قرار داریم.

 

۱- ژنومیک سرطان

ژنومیک

 

اولین تحول ژنومیک سرطان است. ژنوم ترکیبی از تمام اطلاعات ژنتیکی است که توسط DNA کدگذاری شده در بدن هر جاندار زنده در سرطان تغییراتی درDNA بنام موتاسیون است که سبب می شود سرطان از کنترل خارج شود.

حدود ۱۰ سال پیش، من در تیم جان هاپکینز بودم که برای اولین بار موتاسیون ها یا جهش های سرطانی را روی نقشه آورد، ما اول این را برای سرطان روده بزرگ، سینه، لوزلمعده و سرطان مغز انجام دادیم واز آن زمان بیش از نود پروژه در هفتاد کشور برای فهمیدن مبنای ژنتیکی این بیماری ها کار کرده اند.

امروزه به فهم ده ها هزار نوع سرطان در حد جزییات مولکولی خیره کننده ای دست یافته ایم.

 

۲- دقت پزشکی

مرحله-پزشکی-دقیق

 

دومین تحول در دقت پزشکی است. یا همان طب شخصی یا فردی شده بجای روش های “یک اندازه واحد” برای درمان همه انواع سرطان ها، یک دسته داروهای جدیدی هست که قادرند هر نوع سرطان را بنا به پروفایل ژنتیکی منحصر بفرد همان نوع نشانه بگیرد.

امروزه تعداد بیشماری از این داروهای طراحی شده به نام درمان هدفمند وجود دارد که هم اکنون در دسترس پزشکان هست تا بتوانند درمان انفرادی به بیماران خود ارائه دهند و تعداد زیادی هم در حال توسعه هستند.

 

۳- ایمونوتراپی

پروژه-ایمونوتراپی

 

سومین تحول هیجان انگیز ایمونوتراپی است و این یکی واقعا هیجان انگیز است، دانشمندان توانسته اند سیستم ایمنی بدن را تحت نفوذ جهت مبارزه با سرطان درآورند.

فعال سازی دوباره سیستم ایمنی بدن

برای مثال از راه هایی توانسته ایم کلید خاموشی سرطان را پیدا کنیم و با داروهای جدیدی دوباره سیستم ایمنی را فعال کنیم و با سرطان مبارزه کنیم.

به علاوه راه هایی هست که سلول های ایمنی را می توانیم از بدن خارج کنیم، آنها را تربیت و مهندسی کنیم و دوباره به بدن برگردانیم و به سرطان غلبه کنیم. کمی شبیه داستان های علمی تخیلی هست اینطور نیست؟

هنگامی که در موسسه ملی سرطان مشغول تحقیق بودم و افتخار همکاری با پیشگامان این عرصه را داشتم از نزدیک شاهد این توسعه خارق العاده بودم. امروزه در بیش از ۶۰۰ تحقیق بالینی، بیماران بطور فعال شرکت داده می شوند تا جوانب ایمونوتراپی را بررسی کنیم.

چالش های پیش رو در روش جدید

در حالی که این سه تحول بزرگ و هیجان انگیز در حال انجام هستند متاسفانه فقط در آغاز کار هستیم و چالش های بسیار زیادی را پیش رو داریم.

بگذارید یک مثال بزنم، یک بیمار فرضی را در نظر بگیرید که سرطان پوستی بنام ملانوم دارد، سرطان در همه جای بدن هست با این حال دانشمندان جهش های این سرطان را روی نقشه پیاده کرده اند و با درمان ویژه ای توانسته اند یکی از جهش ها را مورد هدف قرار دهند.

نتیجه تقریبا معجزه آسا است، به نظر می آید که تومورها ذوب شده اند و از بین می روند ولی این متاسفانه پایان داستان نیست. چند ماه بعد، تومور دوباره عود کرده است.

چرا تومور دوباره عود می کند؟

پاسخ در ناهمگونی تومور است. بگذارید توضیح بدهم.

یک سرطان کوچک به قطر یک سانتی متر در بین بیش از صدها میلیون سلول های مختلف جای گرفته است علیرغم تشابه ژنتیکی، تفاوت های ظریفی بین سرطان های مختلف هست که سبب می شود حساسیت های مختلف نسبت به داروهای مختلف از خود نشان دهند.

به طوری که اگر حتی دارویی بسیار موثر داشته باشیم که تقریبا تمام سلول ها را می کشد، هنوز این احتمال هست که درصدی از سلول ها به آن دارو مقاومت نشان دهند. این همان جمعیت سلولی است که عود می کند و تمام بدن بیمار را احاطه می کند.

 

آمار-سرطان-تخمدان

 

پس حالا پرسش اینجاست با این دانش چه باید کرد؟ خب کلید کار در به کارگیری همه این پیشرفت های درمانی خیره کننده ست.

کلید درمان سرطان ردیابی و تشخیص زودرس است، به طور غریزی این را می دانیم که کشف سریع سرطان منجر به نتایج بهتری می شود و آمار و ارقام هم این را تایید می کنند.

برای مثال اگر سرطان تخمدان در مرحله چهارم ردیابی و کشف شده باشد فقط هفده درصد از زنان شانس پنج سال زنده ماندن دارند در حالیکه اگر سرطان را در مرحله اول کشف کنیم بیش از نود و دو درصد زنان زنده خواهند ماند.

ولی آنچه که غم انگیز است این است که فقط پانزده درصد زنان را در مرحله اول بیماری تشخیص می دهیم در حالی که اکثریت یعنی هفتاد درصد آنها را در مراحل سوم و چهارم تشخیص می دهیم.

 

روش-های-غربالگری-سرطان

 

روش های غربالگری سرطان

ما بی صبرانه به روش های ردیابی سریع بهتری نیازمندیم. بهترین روش های موجود غربالگری سرطان شامل یکی از این سه شیوه می شود.

۱- اقدامات پزشکی

اولین روش اقدامات پزشکی است، مثل کولونوسکوپی برای سرطان روده بزرگ.

۲- نشانگر های پروتئینی

دومین روش نشانگر های پروتئینی است مثل PSA برای تشخیص سرطان پروستات.

نشانگرهای پروتئینی، در حالی که در برخی از جمعیت ها موثر است در برخی شرایط فاقد ویژگی کافی می باشند و منجر به تعداد زیادی مثبت کاذب می شوند که به نوبه خود منجر به کار اضافی و روش های غیر ضروری می شود.

۳- تصویربرداری

و سومین روش تصویربرداری است مثل ماموگرافی برای تشخیص سرطان پستان.

روش های تصویربرداری در برخی جمعیت ها مفید است ولی بیمار را در معرض اشعه مضر قرار می دهد، به علاوه برای برخی بیماران قابل اجرا نیست، برای مثال ماموگرافی برای سینه‌های متراکم مناسب نیست.

نیاز به تکنیک جدید برای تشخیص سرطان

اگر چه این روش های پزشکی، استاندارد دارند؛ ولی بسیار تهاجمی هستند و برای پیاده سازی آنها مستلزم وجود یک زیرساخت بزرگ است.

بنابراین آنچه که ما نیاز داریم روش تشخیصی است که غیرتهاجمی باشد، با زیرساخت سبک و ویژگی بالا، همچنین مثبت کاذب ندهد، از هیچ تابشی استفاده نکند و برای جمعیت های بزرگ قابل استفاده باشد.

مهمتر از همه آنکه ما به روشی نیاز داریم که قادر به تشخیص سرطان باشد پیش از آنکه غده به حجم صد میلیون سلول رسیده باشد، آیا چنین فن آوری وجود دارد؟

من مشتاقم از تکنیکی که ما پدید آورده ایم برایتان بگویم، اساس این تکنیک انجام یک آزمایش خون ساده است.

 

سیستم-گردش-خون-انسان

 

تشخیص سرطان با آزمایش خون

سیستم گردش خون در حالی که به ظاهر پیش پا افتاده است برای ادامه حیات بسیار ضروری است، سیستم گردش خون اکسیژن و مواد غذایی را به سلول های بدن می رساند و دی اکسید کربن و ضایعات را از بدن دور می کند.

در اینجا یک دانش بیولوژی کلیدی هست، سلولهای سرطانی سریعتر از سلولهای سالم رشد می کنند و می میرند و وقتی می میرند DNA آنها به جریان خون ریخته می شود.

از آنجا که به دنبال تحقیقات گسترده شاخص های هر گونه سلول سرطانی را تعیین توالی ژنوم کرده ایم، می توانیم در سیستم گردش خون آنها را پیدا کنیم و موفق به تشخیص زودرس سرطان بشویم.

جستجوی مقادیر ناچیز DNA سلول های سرطانی در گردش خون

بنابراین به جای آنکه صبر کنیم تا سرطان به قدر کافی رشد کند تا منجر به علایم بیماری شود یا به قدر کافی متراکم شود تا در تصویر برداری دیده شود یا به قدر کافی برجسته شده که با روش های طبی قابل رویت باشد.

حالا می توانیم آنها را با جستجوی مقادیر ناچیز DNA که در گردش خون وجود دارد در زمانی که بسیار کوچک هستند ردیابی کنیم.

 

مرحله-های-تشخیص-سرطان-با-آزمایش-خون

 

مراحل تشخیص سرطان با آزمایش خون

اجازه بدهید بگویم چطور با این روش می توانیم سرطان را تشخیص بدهیم. همان طور که گفتم اول با یک آزمایش خون ساده شروع می کنیم، نه تابش اشعه ای و نه دستگاه های پیچیده ای لازم است.

روش تشخیص با آزمایش خون شامل مراحل زیر می باشد:

۱- فقط یک آزمایش خون ساده برای ما ارسال می شود.

۲- ما DNA را از آن استخراج می کنیم. از آنجا که بخش عمده بدن از سلولهای سالم تشکیل شده است، پس بخش عمده DNA یافت شده در خون مربوط به سلولهای سالم است.

۳- با این حال بخش کوچکی، کمتر از یک درص، وجود دارد که مربوط به سلولهای سرطانی است.

۴- سپس با استفاده از روش های بیولوژی مولکولی به غنی سازی DNA می پردازیم، برای بخش های شناخته شده ای از ژنوم که مرتبط با سرطان بر مبنای اطلاعات پروژه های ژنومیک سرطان می باشد.

۵- سپس قادرهستیم با کمک تجهیزات تعیین توالی DNA آن را به حروف G ,T ,C ,A رقم گذاری کنیم و بخوانیم، نهایتا اطلاعاتی ازمیلیاردها حروف که نتیجه این دور آزمایش است در دست داریم.

۶- سپس با به کارگیری روش های آماری و کامپیوتری قادر به ثبت کوچکترین سیگنال های موجود هستیم که نشانگر حضور مقادیر ناچیز سرطان در خون می باشد.

آیا این واقعا در مورد بیماران جواب می دهد؟

واقعیت تلخ این است که حتی با بهترین دارو هایی که امروز در دست داریم سرطان در بیشتر موارد بازگشت می کند، راهکار این است که ببینیم آیا می توانیم این عودت ها را زودتر از آنچه روش های متداول نشان می دهند ردیابی کنیم.

به تازگی آزمایشی را همراه با پروفسور چارلز سوانتون در دانشگاه کالج لندن در مورد این موضوع به پایان رساندیم.

برای مثال یک بیماری هست که در نقطه زمانی صفر عمل جراحی می شود، سپس شیمی درمانی می کند، بعد از آن بیمار تحت مراقبت رو به بهبودی است، بیمار با آزمایشات بالینی و تصویربرداری کنترل می شود و بعد از حدود ۴۵۰ روز متاسفانه غده دوباره برمی گردد.

 

روش-تست-خون-زنجیره-ای

 

آیا می توانیم برگشت دوباره غده را زودتر کشف کنیم؟

در طول تمام این مدت تست خون زنجیره ای جمع آوری کرده ایم تا مقادیر ctDNA خون را اندازه گیری کنیم و در زمان شروع سرطان همان طور که انتظار می رفت مقادیر بالایی از DNA سرطانی در خون دیده می شود.

در مراحل بعدی DNA سرطانی از بین رفته و به صفر می رسد، بعد از آن همچنان قابل چشم پوشی است.

تا اینکه بعد از حدود ۳۴۰ روز دوباره شاهد بالا رفتن سرطان در خون هستیم و نهایتا در اندازه گیری های روز های ۴۰۰ و ۴۵۰ دوباره مقدار DNA سرطانی بالا رفته است.

تشخیص به موقع برگشت غده با تست خون زنجیره ای

پاسخ این جاست، در ۳۴۰ امین روز می بینیم میزان DNA سرطان در خون افزایش یافته است و این بدان معناست که ما سرطان را بیش از صد روز جلوتر از سایر روش ها پیدا کرده ایم.

صد روز جلوتر می توانیم درمان را آغاز کنیم، صد روز جلوتر می توانیم دست به جراحی بزنیم و صد روز کم تر غده رشد کرده است یا صد روز زمان کمتری دارد برای آنکه غده مقاوم تر بشود.

برای برخی بیماران این صد روز موضوع مرگ و زندگی است و این ما را واقعا هیجانزده کرده است.

 

لوله-آزمایش-خون

 

نهایتا امیدوارم در آینده یک بخشی از معاینات پزشکی ما این دو لوله ی خون باشد و با آن ها قادر به مقایسه خون با شاخص های شناخته شده DNA همه سرطان ها باشیم و ماه ها شاید سال ها جلوتر بتوانیم سرطان را پیشگویی کنیم.

حتی با شیوه های درمانی موجود می تواند به معنی نجات زندگی میلیون ها نفر باشد. اگر پیشروی روش های ایمونوتراپی را به آن اضافه کنیم همچنین درمان هدف مند پایان سرطان در افق پیش روست.

دفعه بعدی که کلمه “سرطان” را می شنوید می خواهم که حس امید را به آن اضافه کنید، صبر کنید پژوهشگران سرطان در سراسر جهان با تلاش کار می کنند تا این بیماری را شکست دهند و پیشرفت های شایانی حاصل می کنند.

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

3 × 3 =