کبد چیست؟

0
2541
کبد

کبد بزرگترین غده و اندام داخلی در بدن انسان

کبد اندامی صاف ، صورتی – قهوه‌ای و مثلثی شکل با چهار لوپ نابرابر از نظر شکل و اندازه می‌باشد . وزن طبیعی کبد انسان تقریبا ۱۵۰۰ گرم است. محل این اندام در یک چهارم بالایی حفره شکمی ، درست زیر دیافراگم و در سمت راست معده ، روی کیسه صفرا قرار دارد .

کبد از دو منبع خونی تغذیه می شود

دو رگ خونی به کبد متصل شده اند ، یکی از آن‌ها شریان کبدی است که یک سوم خون کبد را تامین می‌کند و از آئورت منشا می‌گیرد و دیگری سیاهرگ باب نام دارد که دو سوم خون کبد را تامین می‌کند و خون شامل مواد مغذی هضم شده از گوارش و همچنین طحال و لوزالمعده را حمل می‌کند و به کبد می‌رساند.

تمام خون دستگاه گوارش توسط این رگ جمع‌آوری شده و وارد کبد می‌شود و تمام مواد جذب شده از لوله گوارشی از کبد عبور می‌کنند .
اکسیژن از هر دو منبع تأمین می‌شود ؛ تقریباً نصف اکسیژن کبد توسط سیاهرگ باب و نصف آن توسط شریان کبدی تهیه می‌شود .
خون در سینوس‌های کبدی جریان یافته و داخل ورید مرکزی هر لوبول تخلیه می‌شود . وریدهای مرکزی با ورید کبدی که کبد را ترک می‌کند یکی می‌شوند .

 

رگ-شریان-کبدی-و-سیاهرگ-باب-کبد
صفرا و عملکرد آن در کبد

مجموعه‌ای از مجاری صفراوی نیز در کبد وجود دارند که صفرا ( که منشأ آن سلول های کبدی است ) از طریق این مجاری خارج می‌شود .
کبد صفرا تولید می‌کند، نمک‌های صفراوی برای هضم و جذب چربی و ویتامین‌های محلول در چربی استفاده می‌شوند و بیلی روبین محصول نهایی انهدام گلبول‌های قرمز، در کبد ترکیب شده و از طریق صفرا دفع می‌شود.

نقش کبد در ادامه ی زندگی

کبد قادر به تولید مجدد خود می‌باشد. وجود ۲۰ الی ۱۰ درصد از کل کبد برای ادامه‌ی حیات کافی است؛ ولی با خارج کردن آن از بدن، مرگ در عرض۲۴ ساعت اتفاق می‌افتد.

کبد برای انجام بیشتر اعمال متابولیک بدن ضروری بوده و بیش از ۵۰۰ عمل مختلف را انجام می‌دهد.
در فعالیت‌های سوخت‌وساز بدن مانند گوارش نقش دارد.

کارهای اصلی کبد

۱- متابولیسم کربوهیدرات ، پروتئین و چربی
۲- ذخیره و فعال کردن ویتامین‌ها و مواد معدنی
۳- تبدیل آمونیاک به اوره
۴- متابولیسم استروئیدها
۵- متابولیسم داروها
۶- شرکت در خون سازی ( در دوره پیش از تولد )
۷- مقاومت در برابر عفونت‌ها
۸- فراهم ساختن سریع انرژی در هنگام ضرورت
۹- ذخیره آهن
۱۰- ذخیره مواد مختلفی از جمله تری گلیسریدها ، گلیکوژن و ویتامینها توسط سلول های کبدی
۱۱- تولید پروتئین هایی مثل : آلبومین ، پروترومبین ، فیبرینوژن ، لیپو پروتئینها و هپارین بصورت دائمی توسط سلولهای کبدی
۱۲- تصفیه سموم و تبدیل آنها به مواد بی ضرر

کبد سیستم بافری برای گلوکز خون

کبد به عنوان یک سیستم بافری مهم برای گلوکز خون عمل می‌کند یعنی وقتی که بعد از صرف یک وعده غذا ، مقدار گلوکز خون تا غلظت زیادی بالا می‌رود میزان ترشح انسولین نیز افزایش می‌یابد و در حدود ۳/۲ گلوکز جذب شده از روده بلافاصله به گلیکوژن تبدیل شده و در کبد ذخیره می‌شود .

بنابراین در ساعاتی که غلظت گلوکز خون و نیز ترشح انسولین کاهش می‌یابد، کبد گلیکوژن را تجزیه و به گلوکز تبدیل می‌کند. این تنظیم در بیماران با اختلالات کبدی تقریباً غیرممکن است.

سلول‌های پارانشیمی و غیر پارانشیمی

دو نوع عمده از سلول‌های عمومی در لوبول‌های کبد وجود دارد؛ سلول‌های پارانشیمی و غیر پارانشیمی.

۸۰٪ حجم کبد را سلول‌های پارانشیم تشکیل داده و هپاتوسیت نامیده می‌شوند.

سلول‌های غیر پارانشیمی ۴۰٪ از تعداد کل سلول‌های کبد را تشکیل می‌دهند اما تنها ۶٫۵٪ حجم کبد را شامل می‌شوند .

سلول‌های آندوتلیال سینوسی کبدی ، سلول‌های کوپفر و سلول‌های ستاره‌ای کبدی تعدادی از سلول‌های غیر پارانشیمی سینوس کبد هستند .

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

16 − thirteen =